Asosiy faktlar

  • ICAO Addendum No.1 (Doc 9284) qo‘shimchasi 27 mart 2026 yilda kuchga kirdi.
  • Har bir yo‘lovchi maksimal 2 dona power bank olib ketishi mumkin (majburiy cheklov).
  • Power banklar faqat kabinada (carry‑on) bo‘lishi kerak; ro‘yxatga beriladigan yuklarga qo‘yilmaydi.
  • Power bankni samolyot ichida zaryadlash qatʼiyan man etilgan; telefonni power bankdan zaryadlash bo‘yicha tavsiya/aviakompaniya siyosatiga qarab o‘zgaradi.
  • Batareya sig‘imi (Wh) mAh bilan aralashtirilmasligi kerak — Wh = (mAh ÷ 1000) × 3.7 (taxminiy).

ICAO qo‘shimchasiga ko‘ra (amalga kirish sanasi: 27 mart 2026) hozir har bir yo‘lovchi maksimal ikki dona power bank bilan parvoz qilishi mumkin; power banklar faqat kabinada (carry‑on) olib yurilishi kerak va ularni samolyot ichida zaryadlash qatʼiyan man etilgan. Bu qoidaning maqsadi — kabinada yuzaga keladigan lityum‑batareya yong‘in yoki tutun holatlarining taʼsirini kamaytirish.

Nima o‘zgardi va nima uchun bu foydali

ICAO Addendum No.1 power banklarni boshqa lityum zaxira batareyalaridan ajratdi va ularga alohida qoidalar qo‘ydi: (1) har bir yo‘lovchi uchun maksimal ikki dona power bank (majburiy), (2) power banklar ro‘yxatga beriladigan yuklarga qo‘yilmaydi — faqat kabinada, (3) power banklarni samolyot ichida qayta zaryadlash man etiladi, (4) power banklar zaryadsiz holatda qoldirilganda qisqa tutashuvdan himoyalangan bo‘lishi kerak.

Qoidalar amal qiladigan joy va qanday buzilish bo‘lishi mumkin ICAO qo‘shimchasi 27 mart 2026 dan boshlab DOC 9284 texnik qoidalariga kiritildi. Biroq qoidalar milliy darajada qanday tatbiq etilishi aviatsiya maʼmuriyatlariga va aviakompaniyalarga bog‘liq: baʼzi carrierlar — Lufthansa guruhi, Emirates, Southwest va boshqalar — ICAO tavsiyalarini qattiqroq qilib qabul qilgan. AQShning FAA PackSafe sahifasi va IATA operatorlar uchun berilgan yo‘riqnomasi ham yo‘lovchilarga qoidalarni tekshirishni va power banklarni kabinada saqlashni tavsiya qiladi.

Amaliy maslahatlar (qanday qilib muammolardan qochish)

  1. Reysdan oldin aviaoperator sahifasini tekshiring — ko‘plab aviakompaniyalar ICAO qoidalaridan qatʼiyroq talab qo‘yishi mumkin (masalan, 100 Wh chegarasini qatʼiylatish yoki faqat 1 dona ruxsat berish).
  2. Power bankning Wh qiymatini biling: Wh = (mAh ÷ 1000) × Volt (ko‘pincha 3.7 V). Misol: 20,000 mAh ≈ 74 Wh — bu odatda muammoga olib kelmaydi; lekin 26,800 mAh yoki baʼzi yuqori quvvatli birliklar 100 Wh ga yaqinlashishi mumkin.
  3. Power banklarni kabinada, o‘zingiz bilan olib yuring (yo‘lchi sumkasi yoki qo‘l yukida) va ular asl qadoqlanishida bo‘lsa yaxshiroq.
  4. Parvoz oldidan power bankni to‘liq zaryadlamang — baʼzi operatorlar 30–50% ostida bo‘lishni yoki qisqa tutashuvni oldini oluvchi himoya bilan olib yurishni tavsiya qiladi.
  5. Agar yo‘q bo‘lsa yoki batafsil qoidalar kerak bo‘lsa, aviakompaniyaga qo‘ng‘iroq qilib aniqlang.

O‘zbekiston konteksti Xalqaro qoidalar ICAO darajasida o‘zgardi, ammo mahalliy tatbiq va aviakompaniya siyosatlari O‘zbekiston fuqarolari uchun muhim. Joriy tadqiqotda O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik Aviatsiyasi Maʼmurtligi (Uzbek CAA) rasmiy sahifasida aniq qoida matni topilmadi — shuning uchun O‘zbekiston yo‘lovchilari uchun tavsiya: chuyta reysdan oldin o‘z aviakompaniyangiz (Uzbekistan Airways va xalqaro carrierlar) qoidalarini tekshiring.

Xulosa

Power bank bilan sayohat qilish endi ancha tartibga solindi: maksimal ikki dona, faqat kabinada va samolyot ichida ularni zaryadlash man etildi. Bu o‘z navbatida yo‘lovchilar va ekipaj xavfsizligini oshiradi — lekin har bir yo‘lovchi reysdan oldin aviakompaniya qoidalarini tekshirib, power bank Wh qiymatini hisoblab olishni odatga aylantirishi zarur.

Asosiy manba: International Civil Aviation Organization (ICAO) — Addendum No.1 to Doc 9284. Material mustaqil ravishda tekshirildi va o‘zbek tilida tayyorlandi.

Ko‘p so‘raladigan savollar

Necha dona power bank olib ketishim mumkin?

ICAO qo‘shimchasiga ko‘ra — har bir yo‘lovchi uchun maksimal ikki dona power bank. Baʼzi aviakompaniyalar bundan qatʼiyroq cheklovlar o‘rnatishi mumkin, shuning uchun reysdan oldin aviaoperator saytidan tekshiring.

Power bank’ni ro‘yxatga qo‘yilgan yukga (checked luggage) qo‘yish mumkinmi?

Yo‘q. Power bank va boshqa bo‘sh zaxira lityum batareyalar faqat kabinada (carry‑on) olib yurilishi kerak; ro‘yxatga beriladigan yuklarga qo‘yib bo‘lmaydi.

Parvoz chog‘ida power bankni zaryadlash yoki telefonni undan zaryadlash mumkinmi?

ICAO qo‘shimchasida power banklarni samolyot ichida zaryadlash qatʼiyan taqiqlanadi. Telefon yoki boshqa qurilmani power bankdan zaryadlash haqida ICAO tavsiya (should not) qilgan — ammo ko‘plab aviakompaniyalar buni ham taqiqlaydi. Eng xavfsiz yo‘l — aviaoperator qoidalarini tekshirish.

Power bankning Wh qiymatini qanday hisoblash kerak?

Oddiy formulaga ko‘ra: Wh = (mAh ÷ 1000) × Volt. Ko‘pgina power banklar uchun volt ≈ 3.7V bo‘ladi. Masalan, 20,000 mAh × 3.7 ÷ 1000 ≈ 74 Wh.